Op.Dr. Banu Çiftçi
yükleniyor...
Randevu için
0212 215 55 50

Doğumdan 2-3 gün sonrasında bazı anneler, çökkün, kaygılı ve üzgün hissedebilirler. Hatta bazen yeni bebekleri, eşi ya da diğer çocuklarına karşı öfke de duyabilirler. Aynı zamanda; hiçbir sebep yokken ağlamak, uyku, beslenme düzensizlikleri ve karar vermede güçlük eşlik edebilir. Yine çok önemli bir kaygı, bebeğin bakımında başarılı olabileceklerine dair güvensizliktir. Doğum sonrası geçici depresyonu adı verilen bu tablo, doğum sonrası birkaç gün sürebileceği gibi birkaç haftaya da uzayabilir ve tedaviye ihtiyaç duyulmaz.

Ama daha fazla sürerse, doğum sonu depresyonu için değerlendirilmesi gerekir.

Doğum sonu depresyonunda, derin bir üzüntü, bunaltı, umutsuzluk , çaresizlik hissi vardır ve bu hisler anneyi, günlük hayattan uzaklaştıracak, özbakımını bıraktıracak derecededir. Genelde doğum sonrası ilk bir yıl içinde başlamakla beraber doğumdan birkaç hafta sonrası en sık görüldüğü zamandır.

Doğum sonrası depresyondan birbiriyle ilişkili çok sayıda faktör sorumludur;

*Ani hormonal değişim

Hemen doğum sonrası birkaç saatte  gebelik hormonları, hızla düşmeye başlar. Bu değişim, adet öncesi dönemdeki duygusal dalgalanmalara yol açan ani hormonal değişime benzer ve çok daha şiddetli bir dalgalanma yapar.

*Önceden depresyon hikayesi

Hayatının herhangi bir döneminde depresyon yaşamış bir kadının doğum sonrası depresyon ihtmali çok daha artar. Hatta herhangi bir dönemde geçirilip, tedavi edilmiş bir depresyonda, psikiyatristlerin en önemli uyarısı, doğum sonrası tekrarlayabileceği ve dikkatli olunması gerektiğidir. Aynı şekilde, gebelikte depresyon geçiren ve tedavi altında olan bir anne adayında, doğum sonrası depresyon daha da şiddetlenebileceği için muhakkak bir uzman kontrolünde olunmalıdır.

*Duygusal faktörler

Gebelikle ilgili bilinmezlik ve kaygılar çok yaygındır. Özellikle planlanmamış veya istenmeyen gebeliklerde, henüz doğmamış bebekle ilgili hisler çok daha karmaşık olabilir. Planlanmış gebeliklerde bile hayatımıza yeni bir bireyin katılacağı düşüncesine alışmak uzun zaman alabilir. Tıbbi bir rahatsızlıkla doğan bebeklerin anne babasında ise bu kaygılara bir de, üzüntü, kızgınlık ve suçluluk duyguları eşlik edebilir. Tüm bu duygular yeni annenin, kendine güveni ve stres yönetiminde sorunlara yol açabilir.

*Bitkinlik

Çoğu kadın doğum sonrası oldukça yorgun ve bitkin hisseder. Enerjisi ve gücünü toplaması haftalar alabilir. Sezaryendoğumlarda bu süre daha da uzayabilir. Bir de buna yeni bebekle uykusuzluk eklenince, bitkinlik ve yorgunluk kaçınılmaz bir hal alır.

*Yaşam stili

Yakınlarının desteği olmaması, eşlik eden diğer yaşamsal kötü olay ve acılar, stres, yeni bir yere taşınma gibi faktörler, depresyona katkıda bulunabilir.

Eğer siz ya da yakınlarınız, doğum sonrası depresyonundan şüphelenirseniz, vakit geçirmeden bir uzmana danışmalısınız ve bunu, doğum sonrası kontrol zamanınızı beklemeden yapmalısınız.

Doğum sonrası depresyon tedavisinde, ilaçlarla beraber, psikoterapiden faydalanılır. Antidepresan ilaçlar, beyinde duygudurumu kontrol eden merkezlerdeki kimyasalları dengeleyerek çalışır. Çok çeşitlidir ve bazen birleştirilerek kullanılır. Etkilerinin başlaması birkaç haftayı alabilir. Yan etkileri nadir ve geçicidir. Daha kötü hissetme ya da kendine zarar verme duygusu oluşursa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Tedavide en önemli nokta, bu ilaçların anne sütüne geçip bebeğe zarar verme olasılığıdır. Bu ilaçlar anne sütüne çok az miktarda geçerler. Risk-yarar oranına göre doktorunuz tarafından ilaca uygun olup olmadığınız değerlendirilecektir. Bazen almamak sadece size değil bebeğinize de daha fazla zarar verebilir. Son karar psikiatrist ve doğum hekiminiz tarafından, risk-yarar hesabına göre uygun görülürse, size en uygun ilacın başlanmasıdır. Emzirme döneminde ilaçlar

Psikoterapi, bireysel, aile ya da grup tedavisi şeklinde tedaviye eşlik etmelidir.

Hayatınızın herhangi bir döneminde depresyon geçirdiyseniz veya hala ilaç alıyorsanız muhakkak dotorunuzu gebelik öncesi muayene veya gidemediyseniz, ilk gebelik muayenenizde bilgilendirmelisiniz. Gebelikte kullanılabilen antidepresanlar da olduğunu ve doktorunuza danışmadan gebe olsanız da ilaçları birden kesmemeniz gerektiğini bilmelisiniz.